چهارشنبه ، 1 آذر ، 1396
جستجو
آرشیو موضوعی
RSS

مصاحبه و سخنرانی ها
کد خبر: 8   |  دفعات بازدید : 2243   |  نظرات : 0 RSS comment feed   |   نسخه چاپی   |   ارسال به دوستان  
سخنان دکتر نهاوندیان در همايش حقوق مالكيت فكري

حمایت از مالکیت فکری، لازمه تقویت صادرات پایدار

11 ارديبهشت, 1392 16:38

براي من مايه خوشحالي فراوان است كه اين توفيق را پيدا كرده‌ام در اين حركت پويا و پايداري كه سازمان ثبت، سالها است در كشور انجام می دهد، حضور داشته باشم. همچنین تقدير ‌می كنم از اين تلاش و اقداماتي كه خوش‌بختانه در طول اين ساليان در اين رابطه صورت گرفته است؛ با وجد راه طولانی که در پیش داریم، همين حركت‌ها مي‌تواند كمك کند.

به نظرم مي‌رسد در اين چند دقيقه شايسته باشد كه بر اصل فكري كه مي‌بايد در كشور، جامعه و اقتصاد ما مورد تأكيد قرار بگيرد، تأكيد مجددي صورت بگیرد.

در دنياي امروز، اقتصاد دانايي‌محور، هر روز به طور فزاينده‌اي بيش‌تر مورد توجه قرار مي‌گيرد چرا که راه آينده اقتصادها براي توليد اشتغال و توليد اشتغال با ارزش افزوده، تأكيد هر چه بيش‌تر است بر توليد دانش محور كه بخشي است از اقتصاد دانايي محور.

ما در اقتصادمان اما متأسفانه هنوز در مرحله انتقال از اقتصاد مبتني بر منابع طبيعي به اقتصاد مبتني بر بهره‌وري هستيم. بنا بر این راه بلندي در پيش داريم. اگر بخواهيم سرعت را افزايش بدهيم، به چه نياز داريم؟ قطعاً حمایت های حقوقي. اين‌كه ما بتوانيم در نظام حقوقي‌مان حمايت لازم را از محققان و مبتكران و مخترعان داشته باشيم، جايگاه بسيار مهمي دارد. حركت‌هايي هم در اين رابطه صورت گرفته، الحاق ايران به بعضي كنوانسيون‌ها، مقدمات اين را فراهم كرده است اما اين همه كار نيست؛ تا زماني كه در نظام اخلاقي جامعه، مالكيت فكري به عنوان يك حق مسلم مورد احترام تلقي نشود، مقررات حقوقي با حمايت اخلاقي جامعه، ميزان تحقق بالايي نخواهد داشت.

آيا الان در جامعه ما، در نظام ارزشي، سرقت دارايي فكري در اخلاق غالب و عمومي جامعه واقعاً سرقت تلقي مي‌شود؟  اگر كسي دست كرد در جيب فرد دیگری، پولي را برداشت و در همان لحظه شاهد بودم كسي، مثلاً CD يك فردی را كپي كرد، يا يك محصول هنري را بدون كسب مجوز مورد استفاده قرار داد، آيا در وجدان عمومي جامعه،نظام تربيتي و در خانواده‌هاي ما، هر دوي اين‌ها را از يك درجه واحدي از مصداق سرقت بودن تلقي مي‌كنيم؟

احساس عمومي نسبت به مالكيت فكري هنوز به احساس مشابه در مالكيت مادي نزدیک  هم نشده است ، لذاست كه راه بلندي در پيش داريم و تا زماني كه اين اتفاق نيفتد، طبعاً مقررات حقوقي به تنهايي نمي‌تواند از حقوق مالكيت فكري حمايت و حراست لازم را بعمل آورد و تا زماني‌كه حراست لازم صورت نگيرد، ما نمي‌توانيم عده‌اي را تشويق كنيم 20 سال عمرشان را بگذارند كه اختراعی انجام دهند و بقيه عمرشان را هم با همان اختراع، زندگي مكفي داشته باشند.

به نظرم حوزه نظام ارزشي اجتماعي با همان درجه اهميت و بلكه بيش‌تر از اقدامات حقوقي بايد مورد توجه قرار بگيرد اما محور سومي هم مطرح است كه به هيچ وجه نمي‌شود به آن توجه نكرد؛ ورود مالكيت فكري به حوزه اقتصاد، به‌عنوان يكي از عوامل توليد، به‌عنوان يكي از دارايي‌هاي اقتصادي، زماني مورد تشويق و مورد رغبت قرار مي‌گيرد كه در مجموعه سيستم اقتصادي نظام توزيع درآمد، توازن‌هاي لازم برقرار باشد. در يك اقتصاد رانتي، مالكيت فكري خيلي مورد علاقه نيست. تلاش براي اختراع و ابتكار و به دست آوردن يك رويه نو یا يك فن‌آوري نو با كسب درآمد باد آورده يك شبه كه از طريق يك رابطه برقرار بشود، مقايسه شود حتماً در نظام اقصادي رانتی سيگنال‌هاي مشوق به سمت اولي نيست.

واقعا مايه تأسف جدي است كه بعد از تلاش های فراونی که طی سال های پس از جنگ برای برچیدن نظام های توزیعی نادرست باقی مانده از دوران جنگ تحمیلی، باز هم طی سال های اخیر و به علت حوادث پیش آمده در بازار ارز، مجدداً با چند نرخي های متعدد در این بازار و به تبع، جند نرخي شدن در بازار كالا و بعد توجيه‌هاي مختلف در تفاوت قيمت‌ها روبه‌رو شده ایم. واقعیت این است که اگر در اقتصاد به جوان‌هاي ما سيگنال‌هاي اين گونه داده شود، طبعاً نمي‌توانيم توقع داشته باشيم كه رغبت و بسيج لازم براي حركت به سمت توليد فكري و ابتكارآفريني، بالا بردن بهره‌وري بر مبناي نوآوري، شکل بگیرد.

براي تحقق مالكيت فكري كه لازمه اقتصاد دانش‌بنيان است، در 3 محور بايد حركتی هم‌زمان و هم‌آهنگ داشته باشیم؛ هم در محور حقوقي، هم در محور اخلاق عمومي و نظام ارزش اجتماعي و هم در محور اصلاح سيستم اقتصادي.  خوشبختانه در کشورمان حرکت هایخوبی آغاز شده است؛ مانند كارگروه مالكيت فكري،الحاق ايران به برخي از كنوانسيون‌ها در سازمان جهاني مالكيت فكري، تربيت برخي نيروهاي متخصص در حقوق مالكيت فكري،  تشكيل شوراي هماهنگي در قوه قضاييه و... نکته مهم اما این است که برای پیشرفت در این حوزه باید دستگاه‌هاي دولتي مسؤول توليد در وزارت صنايع، وزارت فن‌آوری اطلاعات و ارتباطات، نقش‌هاي مهمي ايفا كنند.

بخش خصوصي كشور هم در اين رابطه بسيار مي‌تواند نقش‌آفرين باشد و وظيفه دارد كه همكاري كند. حضور فعالان اقتصادي علاوه بر حقوق‌دانان و مسئولان دستگاه‌هاي دولتي، بسيار مي‌تواند در گستردش اين فرهنگ كمك كند و اگر ما با همكاري يك‌ديگر باید فعالان اقتصادي و سرمايه‌گذارانمان را متقاعد كنيم كه نظام حقوقي كشور از حق مالكيت فكري شما به طور جدي و ملموس دفاع مي‌كنند. در حال حاضر يكي از مشكلات جدي اقتصاد ما در بازارهاي صادراتي، بحث نشان‌ها و برندهاست. صادرکننده ای زحمت مي‌كشد 5 سال، بازاري را تثبيت مي‌كند، كالاي خود را با كيفيت آن‌جا مي‌برد، بعد فرد دیگری از راه مي‌رسد، ممكن هم هست هم وطن باشد و ممكن است از همان كشور بازار صادراتي باشد، يك نامي بسيار شبيه نام او یا نشاني بسيار شبيه نشان او طراحي مي‌كند و هيچ دادرسي هم ندارد.

اگر ما توانستيم با چند اقدام جدي، صنعت‌گران و تجارمان را متقاعد كنيم كه نظام حقوقي در كشور و در همه دستگاه‌هاي مسؤول به‌طور هماهنگ از شما حمايت مي‌كنند، مي‌توانيم مطمئن شويم كه آن‌ها در مورد برند، سرمايه‌گذاري مي‌كنند.

با كمال تأسف، بعضي از برندهايي هم كه در گذشته براي ايران نام‌آور بودند  به علت اين‌كه حمايت لازم را از آن ها انجام ندادیم، مورد سوءاستفاده‌هايي قرار گرفتند وامكان خودشان را از دست دادند.

گروه : سخنرانی  |  
نظرات
در حال حاظر نظری وجود ندارد. اولین نفری باشید که نظر می دهید.
ارسال نظر

نام (الزامی)

ایمیل (الزامی)

وب سایت